Jako
Psittacus erithacus · Evcil kuş
Kısa tanıtım
Jako, Orta Afrika'nın yağmur ormanlarında yaşayan, grimsi tüyleri ve kırmızı kuyruğuyla tanınan büyük bir papağandır. Ses taklit etme ve problem çözme becerisiyle ünlüdür. Ancak son derece zeki, duyarlı ve zorlu bir kuştur; her ev için uygun değildir.
Görünüş ve renkler
Yaklaşık 33 santimetredir. Gövdesi gri, tüylerinin kenarları hafif açık renkli, kuyruğu ise parlak kırmızıdır (Timneh alt türünde koyu kızıl-kahve). Yüzü çıplak, beyaz bir deriyle çevrilidir. Gözleri gençken koyu, yetişkinlikte açık sarıdır.
Karakter ve ötüşü
Jakolar çok zekidir; kelimeleri ve sesleri kolayca öğrenir, bazen uygun bağlamda kullanırlar. Ancak bu zekâ, sürekli zihinsel uyarıma ihtiyaç duyduğu anlamına gelir. Sıkılan ya da yalnız kalan jakolar tüy yolma ve bağırma gibi sorunlar geliştirebilir.
Hassas yapıdadır; değişimlere ve gürültüye tepki verebilir. Güven kazanmak aylar alabilir. Tek bir kişiye aşırı bağlanma da görülebilir.
Günlük bakım
Büyük ve sağlam bir kafes, her gün uzun süreli kafes dışı zaman ve çok sayıda oyuncak gerekir.
- Yem ve suyu her gün yenileyin; kapları yıkayın.
- Bulmaca oyuncakları, parçalanabilir malzemeler ve rotasyonlu oyuncaklarla zihnini meşgul edin.
- Her gün birlikte vakit geçirin; yalnız bırakılmamalıdır.
- Gece 10–12 saatlik düzenli, sakin bir uyku sağlayın.
- Kafes tabanını ve tünekleri sık temizleyin.
Beslenme
Kaliteli pelet ana yemdir; yanında her gün taze sebze, yeşillik ve az miktarda meyve ve kuruyemiş verilir. Jakolarda kalsiyum konusu önemlidir; beslenme planını bir kuş veterineriyle birlikte yapmak iyi olur. Avokado, çikolata, tuzlu ve şekerli yiyecekler, kafein ve alkol kesinlikle verilmemelidir. Temiz su her zaman bulunmalıdır.
Sağlık işaretleri
Uzun süre tüy kabartma, yemeyi bırakma, tüy yolma, nefes alırken ses ya da dışkıda değişiklik görürseniz bir kuş veterinerine başvurun.
Nesli tehlike altında
Jako doğada tehlike altındadır ve CITES Ek-I kapsamında korunur; yasa dışı ticaret türün sayısını ciddi biçimde azaltmıştır. Bu nedenle yalnızca belgeli, yasal yetiştiricilerden, yetiştiricide doğmuş bir kuş edinin; doğadan yakalanmış kuş satın almayın. Gerekli resmi belgeleri ve izinleri mutlaka kontrol edin.
Ömür
Jakolar 40 ila 60 yıl, bazen daha uzun yaşayabilir. Bu da onları hayat boyu sürecek bir sorumluluk haline getirir.
Zekâ ve taklit
Jakoların ses taklit etme yeteneği olağanüstüdür. Evdeki telefon sesi, mikrodalga zili ya da kapı çalması gibi sesleri öğrenebilirler. Bu eğlenceli olabilir, ama bazen yanıltıcı da olabilir. Ayrıca konuşma, kuşun ne anladığı anlamına her zaman gelmez; ancak bağlam içinde kullandığı örnekler bilim insanlarını da şaşırtmıştır.
Bu nedenle jako sahibi olmak, kuşa her gün zaman, öğretme ve oyun için sabır gerektirir. Sıkılmasını önlemek için oyuncakları düzenli olarak değiştirmek iyi bir yöntemdir.
Sık sorulan sorular
Evcil olarak her eve uygun mu? Hayır; zaman, bilgi ve uzun vadeli bağlılık gerektirir.
Ne kadar konuşur? Kuştan kuşa değişir; bazıları az konuşur.
Nasıl yasal edinilir? Yalnızca belgeli yetiştiricilerden, yetiştiricide doğmuş ve belgeli kuş alınır.
İlginç bilgiler
Jakonun parlak kırmızı kuyruğu, gri gövdesiyle çarpıcı bir zıtlık oluşturur ve türün en kolay tanınan özelliğidir.
Bu kuşlar yıllar boyunca öğrenmeye devam eden, duygusal olarak da karmaşık hayvanlardır.
Sorumlu edinme
Bir kuş almadan önce ömrünü, ayıracağınız zamanı ve veteriner masraflarını düşünün. Sağlıklı, yetiştiricide doğmuş bir kuşu belgeleriyle birlikte edinin; ucuz ya da kaynağı belirsiz satışlardan kaçının. Bakamayacak duruma gelirseniz kuşu doğaya salmayın, yetiştiriciye ya da kuş sever bir yuvaya devredin.
Oyunda Jako
Oyunda jako oluşturabilir, yavruluktan büyütebilir ve ona melodiler öğretebilirsiniz. Uzun ve emek isteyen bir bakımın nasıl olduğunu sanal ortamda sakin sakin deneyimlemek mümkündür.
Kendi kuşunu oluştur